1. Nội dung của phương pháp tài khoản kế toán.
Trong quy trình hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại, gia tài và nguồn vốn của doanh nghiệp liên tục dịch chuyển do ảnh hưởng tác động của những nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh. Các nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh được thông tin và kiểm tra nhờ chiêu thức chứng từ kế toán, tuy nhiên do đặc thù của những nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh gồm có nhiều loại, có nội dung kinh tế tài chính khác nhau, phát sinh ở những khu vực khác nhau do đó thông tin tích lũy nhờ chiêu thức chứng từ rất phân tán không có mạng lưới hệ thống. Mà nhu yếu của quản trị lại rất cần những thông tin tổng hợp về từng loại gia tài, từng loại nguồn vốn, từng quy trình sản xuất kinh doanh thương mại …
Mặt khác, mỗi nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh thường phản ánh mối quan hệ giữa những mặt, những loại gia tài, nguồn vốn … mà chứng từ kế toán chỉ sao chụp lại nguyên vẹn nhiệm vụ kinh tế tài chính, tự nó không phản ánh được những mối quan hệ giữa những đối tượng người tiêu dùng kế toán khi nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh .
Do vậy để phản ánh sự hoạt động của từng đối tượng người tiêu dùng kế toán một cách liên tục liên tục có mạng lưới hệ thống ; và để phản ánh được mối quan hệ giữa những đối tượng người dùng kế toán khi nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh yên cầu hạch toán kế toán phải có một giải pháp thích ứng. Đó là chiêu thức Tài khoản kế toán .
Phương pháp tài khoản kế toán là phương pháp kế toán phân loại để phản ánh và kiểm tra một cách thường xuyên liên tục, có hệ thống tình hình và sự vận động của từng đối tượng kế toán.
Biểu hiện của chiêu thức tài khoản kế toán là những tài khoản kế toán và giải pháp ghi chép những nhiệm vụ kinh tế tài chính, kinh tế tài chính phát sinh vào những tài khoản kế toán .
2. ý nghĩa của phương pháp tài khoản kế toán.
Phương pháp tài khoản kế toán có ý nghĩa quan trọng trong công tác làm việc quản trị kinh tế tài chính – kinh tế tài chính, cũng như trong công tác làm việc kế toán, đơn cử là :
- Nhờ phương pháp tài khoản kế toán mà thu thập thông tin tổng hợp về tình hình và sự biến động của từng đối tượng kế toán.
- Phương pháp tài khoản kế toán cung cấp thông tin về từng tài sản, từng nguồn vốn kịp thời trong quá trình hoạt động của đơn vị.
- Nhờ có phương pháp tài khoản kế toán có thể hệ thống hóa được thông tin về toàn bộ hoạt động kinh tế tài chính ở các đơn vị phục vụ cho lãnh đạo và quản lý kinh tế tài chính của nhà nước, các ngành, các đơn vị.
- Nhờ phương pháp tài khoản kế toán có thể hệ thống hóa thông tin cụ thể, chi tiết về tình hình tài sản của từng đơn vị phục vụ cho yêu cầu quản trị kinh doanh, yêu cầu phân cấp quản lý kinh tế trong đơn vị, cũng như yêu cầu quản lý tài sản ở đơn vị.
- Nhờ có phương pháp tài khoản kế toán có thể hệ thống hóa được số liệu theo các chỉ tiêu kinh tế, tài chính để lập các báo cáo định kỳ.
3. Nội dung và kết cấu của tài khoản kế toán.
Tài khoản kế toán là hình thức bộc lộ của giải pháp tài khoản kế toán được sử dụng để phán ánh, kiểm tra, giám sát từng đối tượng người dùng kế toán đơn cử trong doanh nghiệp. Tài khoản kế toán được mở theo từng đối tượng người tiêu dùng kế toán có nội dung kinh tế tài chính riêng không liên quan gì đến nhau .
Thí dụ: Để phản ánh đối tượng là tiền mặt kế toán mở tài khoản tiền mặt. Để phản ánh đối tượng là tiền gửi ngân hàng, kế toán mở tài khoản tiền gửi ngân hàng…
Mỗi đối tượng người tiêu dùng kế toán có nội dung kinh tế tài chính khác nhau, sự hoạt động khách quan và nhu yếu quản trị khác nhau. Do đó tên gọi của tài khoản, nội dung phản ánh của từng tài khoản, số lượng tài khoản kế toán cần mở là do nội dung kinh tế tài chính của đối tượng người tiêu dùng kế toán mà nó phản ánh, sự hoạt động khách quan của những đối tượng người tiêu dùng kế toán trong quy trình sản xuất kinh doanh thương mại và nhu yếu quản trị kinh tế tài chính kinh tế tài chính quyết định hành động .
Tài khoản kế toán phản ánh, kiểm tra và giám sát tình hình hiện có và sự hoạt động của từng đối tượng người tiêu dùng kế toán đơn cử. Nhìn chung sự hoạt động của từng đối tượng người tiêu dùng kế toán đơn cử là sự hoạt động của hai mặt trái chiều. Thí dụ :
- Sự vận động của quỹ tiền mặt là sự vận động của hai mặt đối lập thu và chi.
- Sự vận động của hàng hóa trong kho là sự vận động của 2 mặt đối lập nhập và xuất.
- Sự vận động của tiền gửi ngân hàng là sự vận động của 2 mặt đối lập gửi vào và rút ra…
Do vậy để phân phối nhu yếu phản ánh, kiểm tra và giám sát tình hình sự hoạt động của từng đối tượng người dùng kế toán đơn cử một cách rõ ràng đúng chuẩn, tài khoản kế toán phải được kiến thiết xây dựng theo hình thức hai bên, để bên này phản ánh mặt hoạt động này thì bên kia sẽ phản ánh mặt trái chiều. Theo quy ước chung thì tài khoản kế toán được cấu trúc theo hình thức chữ T. Bên trái gọi là bên Nợ còn bên phải gọi là bên Có. Từ Nợ và Có là thuật ngữ kế toán sử dụng với nghĩa là hai bên khác nhau của tài khoản kế toán .
Sơ đồ cấu trúc chung của tài khoản kế toán được trình diễn dưới dạng chữ T như sau :
Tài khoản kế toán phản ánh các đối tượng kế toán theo 3 chỉ tiêu:
- Số dư đầu kỳ (SDĐK): phản ánh số hiện có của đối tượng kế toán tại thời điểm đầu kỳ.
- Số phát sinh trong kỳ (SPS): phản ánh sự vận động của đối tượng kế toán trong kỳ. Nó bao gồm:
- SPS tăng: phản ánh sự vận động tăng của đối tượng kế toán trong kỳ.
- SPS giảm: phản ánh sự vận động giảm của đối tượng kế toán trong kỳ.
- Số dư cuối kỳ (SDCK): phản ánh số hiện có của đối tượng kế toán tại thời điểm cuối kỳ. Số dư cuối kỳ của tài khoản được xác định theo công thức:
Căn cứ vào đối tượng kế toán cụ thể mà tài khoản kế toán phản ánh, tài khoản kế toán được chia thành 3 loại:Tùy thuộc từng đối tượng kế toán cụ thể phản ánh trong tài khoản kế toán mà số dư đầu kỳ, số phát sinh tăng, số phát sinh giảm, số dư cuối kỳ được phản ánh ở bên Nợ hoặc bên Có của tài khoản kế toán.
- Tài khoản kế toán phản ánh các đối tượng là tài sản gọi là Tài khoản Tài Sản.
- Tài khoản kế toán phản ánh các đối tượng là nguồn vốn gọi là Tài khoản Nguồn Vốn.
- Tài khoản kế toán phản ánh các đối tượng là các quá trình sản xuất kinh doanh gọi là Tài khoản Quá trình kinh doanh.
Trên cơ sở cấu trúc chung của tài khoản kế toán, nội dung đặc thù của những đối tượng người dùng kế toán và nhu yếu quản trị đơn cử những đối tượng người dùng kế toán, cấu trúc của những loại tài khoản kế toán nói trên có sự khác nhau .
Từ những cơ sở trên và theo qui ước thống nhất ta có cấu trúc đơn cử của tài khoản Tài sản và tài khoản Nguồn vốn như sau :
Quá trình kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: quá trình mua hàng, quá trình bán hàng, quá trình sản xuất… Các quá trình này có đặc điểm, nội dung khác nhau, yêu cầu quản lý cũng có những điểm khác nhau, vì vậy kết cấu của các tài khoản phản ánh các đối tượng thuộc các quá trình kinh doanh cũng phải có kết cấu khác nhau. Kết cấu cụ thể của các tài khoản quá trình sẽ được trình bày trong phần phân loại tài khoản kế toán.
4. Phân loại tài khoản kế toán.
Phân loại tài khoản kế toán là việc sắp xếp những tài khoản kế toán thành từng loại tài khoản, từng nhóm tài khoản có những đặc trưng giống nhau dựa trên cơ sở tiêu thức phân loại nhất định. Việc phân loại tài khoản kế toán giúp cho việc kiến thiết xây dựng tài khoản kế toán và sử dụng tài khoản kế toán một cách khoa học và hài hòa và hợp lý, giúp cho nhân viên cấp dưới kế toán nắm được nội dung, hiệu quả, cấu trúc của từng tài khoản kế toán để thuận tiện cho việc ghi chép kế toán, cũng như để hoàn toàn có thể kiểm tra được hàng loạt hoạt động giải trí kinh tế tài chính kinh tế tài chính ở doanh nghiệp qua số liệu ở những tài khoản kế toán .
4.1. Phân loại tài khoản theo nội dung kinh tế.
Phân loại tài khoản theo nội dung kinh tế tài chính là việc sắp xếp những tài khoản phản ánh những đối tượng người tiêu dùng có nội dung kinh tế tài chính giống nhau thành từng loại, từng nhóm. Theo cách phân loại này tài khoản kế toán được chia thành 3 loại .
4.1.1. Loại tài khoản phản ánh tài sản:
Bao gồm những tài khoản phản ánh số hiện có và tình hình dịch chuyển của những đối tượng người dùng là gia tài của doanh nghiệp. Loại tài khoản này được chia thành những nhóm tài khoản sau :
- Nhóm tài khoản phản ánh tài sản tiền
- Nhóm tài khoản đầu tư ngắn hạn
- Nhóm tài khoản phản ánh tài sản nợ phải thu.
- Nhóm tài khoản phản ánh hàng tồn kho.
- Nhóm tài khoản phản ánh tài sản cố định và đầu tư dài hạn.
4.1.2. Loại tài khoản phản ánh nguồn vốn:
Bao gồm những tài khoản phản ánh số hiện có và tình hình dịch chuyển của những đối tượng người dùng là nguồn vốn kinh doanh thương mại ( nguồn hình thành gia tài của doanh nghiệp ). Loại tài khoản này được chia thành những nhóm sau :
- Nhóm tài khoản phản ánh nợ phải trả.
- Nhóm tài khoản phản ánh nguồn vốn của chủ sở hữu.
4.1.3. Loại tài khoản phản ánh quá trình kinh doanh.
Bao gồm những tài khoản phản ánh những đối tượng người dùng là những quy trình sản xuất kinh doanh thương mại của doanh nghiệp. Loại tài khoản này được chia thành những nhóm tài khoản sau :
- Nhóm tài khoản phản ánh quá trình mua vật liệu, hàng hoá
- Nhóm tài khoản phản ánh quá trình sản xuất
- Nhóm tài khoản phản ánh quá trình bán hàng
4.2. Phân loại tài khoản kế toán theo công dụng và kết cấu:
Mỗi đối tượng người dùng kế toán có nhu yếu quản trị đơn cử khác nhau, do đó mỗi tài khoản kế toán phản ánh những đối tượng người tiêu dùng kế toán đó có tác dụng khác nhau, phân phối nhu yếu quản trị từng đối tượng người dùng đó và kết cầu đơn cử của những tài khoản đó cũng khác nhau để bảo vệ cho tài khoản triển khai được tác dụng của nó .
Công dụng của tài khoản được bộc lộ ở số liệu ghi chép trên tài khoản đó phản ánh những chỉ tiêu kinh tế tài chính gì, có tác dụng kiểm tra giám sát như thế nào so với tình hình triển khai những chỉ tiêu kinh tế tài chính đó. Còn cấu trúc tài khoản kế toán là nguyên tắc ghi chép bên Nợ, bên Có và Số dư của tài khoản kế toán .
Phân loại tài khoản kế toán theo tác dụng và cấu trúc trước hết địa thế căn cứ vào tiêu chuẩn tác dụng kinh tế tài chính của tài khoản để sắp xếp những tài khoản thành cùng loại có hiệu quả giống nhau. Sau đó địa thế căn cứ vào tác dụng đơn cử và cấu trúc của tài khoản mà mỗi loại tài khoản lại được chia thành những nhóm tài khoản có cùng hiệu quả và nguyên tắc cấu trúc .
Phân loại tài khoản theo hiệu quả và cấu trúc giúp cho việc nghiên cứu và điều tra và sử dụng những tài khoản kế toán được thành thạo trong việc ghi chép ; giúp cho việc nghiên cứu và phân tích những chỉ tiêu kinh tế tài chính đã ghi chép trên tài khoản được thâm thúy, cung ứng nhu yếu quản trị. Theo cách phân loại này, tài khoản kế toán được phân thành ba loại :
4.2.1. Loại tài khoản chủ yếu:
Tài khoản hầu hết là những tài khoản được sử dụng để phản ánh những loại gia tài, nguồn vốn hầu hết của doanh nghiệp nhằm mục đích kiểm tra, giám đốc việc quản trị, sử dụng gia tài và nguồn vốn. Thuộc loại tài khoản này gồm có những nhóm sau :
- Nhóm tài khoản chủ yếu phản ánh tài sản:
Công dụng của nhóm tài khoản này giúp cho doanh nghiệp nắm được số hiện có và tình hình dịch chuyển của từng loại tài khoản đơn cử : kiểm tra, giám sát được tình hình quản trị và sử dụng gia tài. Kết cấu chung của những tài khoản thuộc nhóm này như sau :
- Nhóm tài khoản chủ yếu phản ánh nguồn vốn:
Công dụng của nhóm này giúp cho doanh nghiệp nắm được số hiện có và tình hình biến động của từng nguồn vốn, qua đó kiểm tra, giám sát được tình hình sử dụng hợp lý và có hiệu quả của từng nguồn vốn, kiểm tra được tình hình huy động vốn ở doanh nghiệp. Kết cấu chung của các tài khoản thuộc nhóm này như sau:Nhóm tài khoản chủ yếu phản ánh nguồn vốn: -
Nhóm tài khoản chủ yếu vừa phản ánh tài sản, vừa phản ánh nguồn vốn (Nhóm tài khoản lưỡng tính): Công dụng của những tài khoản thuộc nhóm này giúp cho doanh nghiệp nắm đựơc tình hình thanh toán công nợ trong quan hệ thanh toán với các tổ chức và cá nhân trong nội bộ doanh nghiệp và ngoài doanh nghiệp. Qua đó giúp choviệc kiểm tra tình hình thực hiện kỷ luật thanh toán nhằm hạn chế tình hình chiếm dụng vốn hoặc bị chiếm dụng vốn một cách không hợp lý. Kết cấu chung của các tài khoản thuộc loại này như sau:
Do vậy nếu sử dụng tài khoản loại này, bắt buộc kế toán phải mở các tài khoản chi tiết để tách biệt số dư Nợ và số dư Có để lập các chỉ tiêu trong Bảng cân đối kế toán, không được bù trừ số dư khi lên Bảng cân đối kế toán.
4.2.2. Loại tài khoản điều chỉnh.
Là những tài khoản luôn luôn được sử dụng cùng với tài khoản đa phần mà nó kiểm soát và điều chỉnh nhằm mục đích phản ánh đúng giá trị trong thực tiễn của gia tài và nguồn vốn trong doanh nghiệp. Thuộc loại này gồm những nhóm sau :
- Nhóm tài khoản điều chỉnh tăng:
Công dụng của tài khoản điều chỉnh tăng là số liệu phản ánh trên những tài khoản này cộng thêm vào số liệu trên tài khoản chủ yếu mà nó điều chỉnh nhằm phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản trong doanh nghiệp.
Kết cấu của tài khoản kiểm soát và điều chỉnh tăng khi nào cũng tương thích với cấu trúc của tài khoản hầu hết mà nó kiểm soát và điều chỉnh .
- Nhóm tài khoản điều chỉnh giảm:
Công dụng của nhóm tài khoản này là số liệu phản ánh trên tài khoản kiểm soát và điều chỉnh giảm nhằm mục đích trừ bớt đi số liệu phản ánh trên tài khoản đa phần mà nó kiểm soát và điều chỉnh .
Kết cấu của tài khoản kiểm soát và điều chỉnh giảm khi nào cũng trái ngược với cấu trúc của tài khoản hầu hết mà nó kiểm soát và điều chỉnh .
4.2.3. Loại tài khoản nghiệp vụ:
Là những tài khoản dùng để phản ánh quy trình hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại sử dụng kinh phí đầu tư ở doanh nghiệp : Thuộc loại này gồm những nhóm sau :
- Nhóm tài khoản tập hợp – phân phối: Công dụng của những tài khoản thuộc nhóm này dùng để tập hợp các loại chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh, sử dụng kinh phí và phân bổ chi phí cho các đối tượng chịu chi phí; giúp cho doanh nghiệp kiểm tra được việc thực hiện các dự toán chi phí, kế hoạch chi phí. Kết cấu của nhóm tài khoản này như sau:
Nợ Nhóm tài khoản tập hợp – phân phối Có
Nhóm tài khoản phân phối dự toán:Sau khi phân bổ chi phí, các tài khoản thuộc nhóm này thường không còn số dư. Nhưng nếu có số dư thì chỉ có số dư bên Nợ phản ánh chi phí chưa phân bổ hết cuối kỳ.
Là những tài khoản phản ánh những khoản ngân sách thời kỳ phát sinh và thời kỳ phát huy tác dụng không trùng với nhau về thời hạn. Do vậy nhân viên cấp dưới kế toán phải lập dự trù ngân sách để phân chia đồng đều cho từng kỳ kinh doanh thương mại. giá thành phân chia dự trù được phân thành 2 loại ngân sách : Chi tiêu trả trước và ngân sách phải trả .
Chi phí trả trước là những khoản chi phí thực tế đã chi nhưng nó có tác dụng cho nhiều kỳ kinh doanh tiếp theo, do đó chưa được tính nhập vào chi phí trong kỳ mà cần phân bổ vào chi phí sản xuất, chi phí kinh doanh của các kỳ sau.
Thí dụ : Chi trả tiền in ấn chứng từ, sổ kế toán sử dụng cho nhiều kỳ kinh doanh thương mại, chi phi sử dụng công cụ, dụng cụ thuộc loại phân chia nhiều lần .
Chi phí phải trả là những khoản chi phí đã phát huy hiệu quả và phải tính vào chi phí sản xuất, chi phí kinh doanh từng kỳ, nhưng doanh nghiệp chưa chi trả thực tế vì chưa đến kỳ chi trả.
Thí dụ : Chi tiêu trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất phải trả, trích trước ngân sách sửa chữa lớn gia tài cố định và thắt chặt phải trả .
Công dụng của những tài khoản thuộc nhóm này là để phân chia đồng đều ngân sách phân chia dự trù vào những kỳ kinh doanh thương mại nhằm mục đích làm cho chi phí sản xuất kinh doanh thương mại được không thay đổi giữa những kỳ .
Kết cấu của tài khoản Chi tiêu trả trước như sau
Kết cấu của tài khoản Chi tiêu phải trả như sau :
- Nhóm tài khoản tính giá thành: Là những tài khoản dùng để tập hợp chi phí cấu thành giá và tính giá các đối tượng cần tính giá.
Công dụng của những tài khoản thuộc nhóm này giúp kế toán tập hợp ngân sách cấu thành giá và tính giá tốt của những đối tượng người dùng cần tính giá, kiểm tra được tình hình thực thi những chỉ tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh thương mại ( chỉ tiêu mua hàng, chỉ tiêu sản xuất … )
Kết cấu của tài khoản Tính giá tiền như sau :
Nhóm tài khoản doanh thu (thunhập).Các tài khoản thuộc nhóm này cuối kỳ không có số dư
Là những tài khoản dùng để phản ánh lệch giá hoặc thu của những hoạt động giải trí : hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại, hoạt động giải trí kinh tế tài chính và hoạt động giải trí khác … Công dụng của những tài khoản thuộc nhóm này giúp doanh nghiệp xác lập được lệch giá ( thu nhập ) triển khai trong kỳ của những hoạt động giải trí .
Kết cấu của nhóm tài khoản lệch giá ( thu nhập ) như sau :
Nhóm tài khoản phản ánh kết quả: là tài khoản dùng để phản ánh thu nhập của đơn vị và xác định kết quả hoạt động của đơn vị. Công dụng của các tài khoản thuộc nhóm này giúp doanh nghiệp phản ánh được toàn bộ thu nhập trong từng kỳ kinh doanh và xác định được kết quả lãi lỗ về hoạt động sản xuất kinh doanh, kiểm tra đựơc tình hình thực hiện kế hoạch thu nhập, kế hoạch lợi nhuận.Tài khoản này cuối kỳ không có số dư.
Kết cấu của nhóm tài khoản này như sau :
4.3. Phân loại tài khoản kế toán theo mức độ phản ánh: Theo cách phân loại này tài khoản kế toán đươc chia thành 2 loại :Tài khoản này cuối kỳ không có số dư
4.3.1. Tài khoản kế toán tổng hợp (Tài khoản cấp I)
Là những tài khoản phản ánh chỉ tiêu kinh tế tài chính, kinh tế tài chính tổng hợp để cung ứng số liệu lập những chỉ tiêu trong báo cáo giải trình kinh tế tài chính .
4.3.2. Tài khoản kế toán chi tiết (Tài khoản cấp II, cấp III…)
Là những tài khoản dùng để phản ánh đơn cử, chi tiết cụ thể hơn số liệu kế toán đã ghi ở tài khoản tổng hợp nhằm mục đích cung ứng nhu yếu quản trị kinh tế tài chính kinh tế tài chính của nhà quản trị của nghành .
Đối với tài khoản cụ thể vật tư, sản phẩm & hàng hóa khi mở cụ thể đến từng mẫu sản phẩm thì phản ánh ở những tài khoản ch tiết này cả bằng thước đo hiện vật và cả thước đo tiền tệ .
4.4. Phân loại tài khoản kế toán theo mối quan hệ với báo cáo tài chính: Theo cách phân loại này tài khoản kế toán chia làm 2 loại:
4.4.1. Tài khoản trong bảng.
Là những tài khoản kế toán có tương quan đến việc cung ứng số liệu để lập những chỉ tiêu trong bảng cân đối kế toán và những báo cáo giải trình kinh tế tài chính. Nói cách khác là hàng loạt những tài khoản phản ánh gia tài và sự hoạt động của gia tài thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp .
4.4.2. Tài khoản ngoài bảng.
Là những tài khoản dùng để phản ánh gia tài của những doanh nghiệp khác mà đơn vị chức năng có quyền quản trị sử dụng theo hợp đồng kinh tế tài chính, pháp lý nhưng không có quyền chiếm hữu những gia tài này. Ngoài ra những tài khoản ngoài bảng còn dùng để phản ánh những chỉ tiêu kinh tế tài chính kinh tế tài chính khác mà kế toán có nghĩa vụ và trách nhiệm phải phản ánh theo dõi. Số liệu phản ánh trên tài khoản này không được sử dụng để lập những chỉ tiêu trong bảng cân đối kế toán và những báo cáo giải trình kinh tế tài chính khác .
Source: https://taimienphi.club
Category: Chưa phân loại