Amoniac là chất khí khá quen. Tuy nhiên, chất khí có mùi khó chịu này được ứng dụng trong rất nhiều các lĩnh vực và cũng là chất gây ra nhiều hệ lụy cho sức khỏe thì không phải ai cũng rõ.
Công thức hóa học của amoniac
Amoniac có công thức hóa học là NH3 – nó là một hợp chất hữu cơ. Thường ở dạng khí, nhẹ hơn không khí nên độ khuếch tán khá nhanh .
Có mùi đặc trưng khai giống mùi mồ hôi hoặc nước tiểu, hay 1 số ít loại phô mai cũng có mùi tựa như .
Tính chất hóa học
- Có tính bazo làm quỳ hóa xanh, dung dịch phenoltalein không màu chuyển thành màu hồng.
- Có tính khử kém bền bởi nhiệt, tan trong nước
- Dễ dàng kết hợp với ion kim loại tạo thành ion phức, tác dụng với nước tạo thành muối amoni.
Nguồn gốc amoniac
NH3 có ở trong đất, không khí và nước. (*)
Một lượng nhỏ lượng NH3 được sinh ra trong thận của khung hình người. Đây cũng là nguyên do tại sao nước tiểu có mùi khai đặc trưng .
NH3 còn là loại sản phẩm được hình thành từ xác, chất thải động thực vật sau một thời hạn phân hủy dưới tác động ảnh hưởng của những vi sinh vật tạo thành. Chiếm hơn 2/3 tổng lượng amoniac trong thiên nhiên và môi trường .
Nó cũng hoàn toàn có thể là tác dụng của phản ứng trong tự nhiên giữa nito và không khí. Tuy nhiên, mẫu sản phẩm NH3 của quy trình này thường không sống sót lâu trong môi trường tự nhiên, chúng cũng không có năng lực tích góp sinh học .
Ứng dụng
Sản xuất phân bón
NH3 chứa nito – chất đạm thiết yếu cho cây xanh, do đó hơn 80 %, lượng amoni lỏng dùng để sản xuất phân bón .
Sản phẩm tẩy rửa
Với đặc tính khử mạnh, nên khí amoniac được dùng để sản xuất những loại sản phẩm làm sạch thủy tinh, đồ sứ, thép không gỉ hay làm sạch lò nướng và ngâm đồ để làm sạch bụi bờ, …
Ngoài ra, amoniac còn được ứng dụng trong dữ gìn và bảo vệ thực phẩm ( thịt bò ), hay trong ngành dệt may, vô hiệu những chất Nox, Sox trong khí thải do đốt nguyên vật liệu hóa thạch. NH3 cũng được sử dụng trong chế biến gỗ, giúp sắc tố đậm hơn đẹp hơn, … .
Những cảnh báo nhắc nhở về amoniac
Chúng sống sót trong môi trường tự nhiên không khí, nước và đất. NH3 tương tác với nhiệt độ ở da, mắt, khoang miệng đường hô hấp tạo thành NH4OH amoni hydroxit. Amoni hydroxit gây ra sự hoại tử của những mô trải qua sự phá vỡ lipit màng tế bào ( xà phòng hóa ) dẫn đến hủy hoại tế bào. Khi protein tế bào bị phá vỡ, nước được chiết xuất, dẫn đến phản ứng viêm gây tổn thương thêm. Người tiếp xúc sẽ hoàn toàn có thể không dễ chịu ở da, mắt, cổ họng và phổi, nặng hơn hoàn toàn có thể bị bỏng .
Ngoài ra NH3 còn là loại sản phẩm thải, luân chuyển đến gan chuyển hóa thành ure và glutamine. Tuy nhiên nếu có lỗi xảy ra, khí hoàn toàn có thể tích tụ ở não gây tổn thương não và cả gan .
Ô nhiễm không khí
Ô nhiễm ở những khu vực chăn nuôi
Trước đây, việc chăn nuôi thả thường diễn ra ở vùng quê, khiến quá trình phân hủy chất thải tập trung là không có. Dẫn đến hiện tượng ô nhiễm không khí. Hiện nay tình trạng này đã giảm bớt nhờ ý thức của người dân. Cùng mô hình VAC, đã giúp bộ mặt nông thôn xanh sạch hơn.
Nguy cơ tiềm ẩn trong quá trình sử dụng
Để đưa vào sản xuất khí NH3 sẽ được nén dưới dạng lỏng. Tuy nhiên khi tiếp xúc với không khí chúng nhanh gọn chuyển thành dạng hơi. Điều này khiến nồng độ khí amoniac lên cao không bình thường. Gây nguy hại, trạng thái nhiễm độc từ tỉnh táo đến hôn mê rất ngắn. Một người vừa nhận thấy cay mắt hoàn toàn có thể lập tức chuyển sang trạng thái hôn mê .
Trên trong thực tiễn đã có rất nhiều tai nạn đáng tiếc khi luân chuyển, san chiết dung dịch amoniac
Vào ngày 10/10/2017, một vụ rò rỉ khí NH3 tại cơ sở chiết gas amoniac, thuộc công ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Vĩnh Lôc. Khiến 4 người ngất xỉu, nôn ra máu, phải nhập viện. Gia xúc, gia cầm chết hàng loạt, lá cây cháy xém .
Ô nhiễm nguồn nước
Amoni không sống sót nguyên trong nước. Chúng chuyển hóa thành nitrite. Nitrite trong nước tác động ảnh hưởng đến enzime trong thịt cản trở quy trình chuyển màu của thịt. Gây ra hiện tượng kỳ lạ thịt đun kỹ nhưng vẫn có màu thịt sống .
Ngoài ra, nồng độ nhiễm trên 20 mg/l sẽ khiến nước sinh hoạt có mùi khai khó chịu.
Ô nhiễm nguồn nước do chứa amoni từ chất thải động vật hoang dã tuy không gây những tác động ảnh hưởng ngay lập tức. Nhưng về lâu dài hơn, nó hoàn toàn có thể chuyển hóa thành những chất gây ung thư và những bệnh nguy khốn khác. Amoni rất dễ tạo thành nitrat ( NO2 – ), nitrit ( NO3 – ). Trong khung hình động vật hoang dã, nitrit và nitrat hoàn toàn có thể biến thành N – nitroso – là chất tiền ung thư. Thậm chí nhiễm amoni còn nguy hại hơn nhiễm arsenic vì chất mới tạo thành rất ô nhiễm và khó giải quyết và xử lý .
Một số phương pháp dùng để khử Amoni trong nước sinh hoạt:
- Phương pháp Clo hóa nước đến điểm đột biến
- Phương pháp làm thoáng
- Phương pháp trao đổi ion
- Phương pháp sinh học
Tuy nhiên những phương pháp này thường phục vụ cho cả hệ thống nước lớn. Đối với hộ gia đình việc sử dụng hệ thống lọc nước là lựa chọn tối ưu hơn, vừa có khả năng lọc amoni, vừa đảm bảo chất lượng nguồn nước khỏi các tác nhân ô nhiễm khác như fluoride, chì, selen, …
⇒ Đọc thêm:
Ô nhiễm chì ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Các chất gây ô nhiễm nguồn nước và tác hại của chúng với sức khỏe
TSS là gì? Ý nghĩa, cách đo, và cách xử lý khi chỉ số TSS cao
Source: https://taimienphi.club
Category: Chưa phân loại