Tổng hợp Công thức về ADN lớp 10 đầy đủ, chi tiết

Tải xuống

Việc nhớ đúng chuẩn một công thức Sinh học lớp 10 trong hàng trăm công thức không phải là việc thuận tiện, với mục tiêu giúp học viên thuận tiện hơn trong việc nhớ Công thức, VietJack biên soạn bản tóm tắt Tổng hợp Công thức về ADN lớp 10 rất đầy đủ, cụ thể khá đầy đủ, cụ thể. Hi vọng loạt bài này sẽ như là cuốn sổ tay công thức giúp bạn nắm vững kỹ năng và kiến thức môn Sinh học để đạt điểm trên cao trong những bài thi môn Sinh học lớp 10 .

A/ CẤU TRÚC ADN

Bạn đang đọc: Tổng hợp Công thức về ADN lớp 10 đầy đủ, chi tiết

I. Tính số nucleotit của ADN hoặc gen

1. Đối với mỗi mạch của gen

– Trong ADN, 2 mạch bổ trợ nhau, nên số nu và chiều dài của 2 mạch bằng nhau

A1 + T1 + G1 + X1 = A2 + T2 + G2 + X2 =

– Trong cùng một mạch, A và T cũng như G và X, không link bổ trợ nên không nhất thiết phải bằng nhau .
– Sự bổ trợ chỉ có giữa 2 mạch : A của mạch này bổ trợ với T của mạch kia, G của mạch này bổ trợ với X của mạch kia. Vì vậy, số nu mỗi loại ở mạch 1 bằng số nu loại bổ trợ mạch 2 .

A1 = T2; T1 = A2; G1 = X2; X1 = G2

2. Đối với cả 2 mạch:

– Số nu mỗi loại của ADN là số nu loại đó ở cả 2 mạch :

A = T = A1 + A2 = T1 + T2 = A1 + T1 = A2 + T2

G = X = G1 + G2 = X1 + X2 = G1 + X1 = G2 + X2

– Chú ý : Khi tính tỉ lệ %

%A = % T =

%G = %T =

* Ghi nhớ : Tổng 2 loại nu khác nhóm bổ trợ luôn luôn bằng nửa số nu của ADN hoặc bằng 50 % số nu của ADN : trái lại nếu biết :

+ Tổng 2 loại nu = hoặc bằng 50% thì 2 loại nu đó phải khác nhóm bổ sung

+ Tổng 2 loại nu khác = hoặc khác 50% thì 2 loại nu đó phải cùng nhóm bổ sung

3. Tổng số nu của ADN (N)

– Tổng số nu của ADN là tổng số của 4 loại nu A + T + G + X. Nhưng theo nguyên tắc bổ trợ ( NTBS ), ta có : A = T, G = X. Vì vậy, tổng số nu của ADN được tính là :

N = 2A + 2G = 2T + 2X hay N = 2( A+ G)

Do đó A + G = hoặc %A + %G = 50%

4. Tính số chu kì xoắn (C)

– Một chu kì xoắn gồm 10 cặp nu = 20 nu. khi biết tổng số nu ( N ) của ADN :

N = C×20 =>

5. Tính khối lượng phân tử ADN (M):

– Một nu có khối lượng trung bình là 300 đvc. khi biết tổng số nu suy ra

M = N×300 đvc

6. Tính chiều dài của phân tử ADN (L):

– Phân tử ADN là 1 chuỗi gồm 2 mạch đơn chạy song song và xoắn đều đặn quanh 1 trục, thế cho nên chiều dài của ADN là chiều dài của 1 mạch và bằng chiều dài trục của nó. Mỗi mạch có nuclêôtit, độ dài của 1 nu là 3,4 Å

– Đơn vị thường dùng :
+ 1 micromet = 104 angstron ( Å )
+ 1 micromet = 103 nanomet ( nm )
+ 1 mm = 103 micromet = 106 nm = 107 Å

II. Tính số liên kết Hiđrô và liên kết Hóa Trị Đ – P

1. Số liên kết Hiđrô (H)

+ A của mạch này nối với T ở mạch kia bằng 2 link hiđrô
+ G của mạch này nối với X ở mạch kia bằng 3 link hiđrô
– Vậy số link hiđrô của gen là :

H = 2A + 3 G hoặc H = 2T + 3X

2. Số liên kết hoá trị (HT)

a) Số liên kết hoá trị nối các nu trên 1 mạch gen: – 1

– Trong mỗi mạch đơn của gen, 2 nu nối với nhau bằng 1 liên kết hoá trị, 3 nu nối nhau bằng 2 liên kết hoá trị, … nu nối với nhau bằng – 1 liên kết hóa trị

b) Số liên kết hoá trị nối các nu trên 2 mạch gen : 2(– 1)

c ) Số link hoá trị đường – photphát trong gen ( HT Đ – P )
– Ngoài những link hoá trị nối giữa những nu trong gen thì trong mỗi nu có 1 lk hoá trị gắn thành phần của H3PO4 vào thành phần đường. Do đó số link hoá trị Đ – P trong cả ADN là :

B/ CƠ CHẾ TỰ NHÂN ĐÔI CỦA ADN

I. Tính số nucleotit tự do cần dùng

1. Qua 1 lần tự nhân đôi (tự sao, tái sinh, tái bản)

+ Khi ADN tự nhân đôi trọn vẹn 2 mạch đều link những nu tự do theo NTBS : AADN nối với TTự do và ngược lại ; GADN nối với XTự do và ngược lại. Vì vây số nu tự do mỗi loại cần dùng bằng số nu mà loại nó bổ trợ

Atd = Ttd = A = T ; Gtd = Xtd = G = X

+ Số nu tự do cần dùng bằng số nu của AND: Ntd = N

2. Qua nhiều đợt tự nhân đôi (x đợt)

– Tính số ADN con
+ 1 ADN mẹ qua 1 đợt tự nhân đôi tạo 2 = 21 ADN con

+ 1 ADN mẹ qua 2 đợt tự nhân đôi tạo 4 = 22 ADN con

Xem thêm: Top 16 clip pewpew chửi mới nhất 2022

+ 1 ADN mẹ qua3 đợt tự nhân đôi tạo 8 = 23 ADN con
+ 1 ADN mẹ qua x đợt tự nhân đôi tạo 2 x ADN con

Vậy : Tổng số ADN con = 2x

– Dù ở đợt tự nhân đôi nào, trong số ADN con tạo ra từ 1 ADN khởi đầu, vẫn có 2 ADN con mà mỗi ADN con này có chứa 1 mạch cũ của ADN mẹ. Vì vậy số ADN con còn lại là có cả 2 mạch cấu thành trọn vẹn từ nu mới của thiên nhiên và môi trường nội bào .

Số ADN con có 2 mạch đều mới = 2x – 2

+ Tính số nu tự do cần dùng :
– Số nu tự do cần dùng thì ADN trải qua x đợt tự nhân đôi bằng tổng số nu ở đầu cuối trong những ADN con trừ số nu khởi đầu của ADN mẹ
+ Tổng số nu sau cuối trong trong những ADN con : N. 2 x
+ Số nu bắt đầu của ADN mẹ : N
– Vì vậy tổng số nu tự do cần dùng cho 1 ADN qua x đợt tự nhân đôi :

+Ntd = N.2x – N = N(2x – 1)

– Số nu tự do mỗi loại cần dùng là :

+ Atd =Ttd = A(2x – 2)

+ Gtd = Xtd =G(2x – 2)

– Nếu tính số nu tự do của ADN con mà có 2 mạch trọn vẹn mới :

+ Ntd mới = N(2x – 2)

+ Atd mới = Ttd mới = A(2x – 2)

+ Gtd mới = Xtd mới = G(2x – 2)

II .Tính số liên kết hidro; liên kết hóa trị Đ – P được hình thành hoặc bị phá vỡ

1. Qua 1 đợt tự nhân đôi

a. Tính số link hiđrôbị phá vỡ và số link hiđrô được hình thành :
Khi ADN tự nhân đôi trọn vẹn :
– 2 mạch ADN tách ra, những link hiđrô giữa 2 mạch đều bị phá vỡ nên số link hiđrô bị phá vỡ bằng số link hiđrô của ADN

Hbị đứt = HADN

– Mỗi mạch ADN đều nối những nu tự do theo NTBS bằng những link hiđrô nên số link hiđrô được hình thành là tổng số link hiđrô của 2 ADN con

Hht= 2.HADN

b. Số link hoá trị được hình thành :
– Trong quá trình tự nhân đôi của ADN, link hoá trị Đ – P nối những nu trong mỗi mạch của ADN không bị phá vỡ. Nhưng những nu tự do đến bổ trợ thì dược nối với nhau bằng link hoá trị để hình thành 2 mạch mới
– Vì vậy số link hoá trị được hình thành bằng số link hoá trị nối những nu với nhau trong 2 mạch của ADN

HTđược hình thành = 2(– 1) = N – 2

2. Qua nhiều đợt tự nhân đôi (x đợt)

a. Tính tổng số link hidrô bị phá vỡ và tổng số link hidrô hình thành :
– Tổng số link hidrô bị phá vỡ :

Hbị phá vỡ = H(2x – 1)

– Tổng số link hidrô được hình thành :

Hht = H×2x

b. Tổng số link hoá trị được hình thành :
– Liên kết hoá trị được hình thành là những link hoá trị nối những nu tự do lại thành chuỗi mạchpolinucleotit mới

– Số liên kết hoá trị nối các nu trong mỗi mạch đơn: – 1

– Trong tổng số mạch đơn của những ADN con còn có 2 mạch cũ của ADN mẹ được giữ lại
– Do đó số mạch mới trong những ADN con là 2.2 x – 2, vì vây tổng số link hoá trị được hình thành là :

HTht = ( – 1)(2.2x – 2) = (N – 2)(2x – 1)

III. Tính thời gian sao mã

– Có thể ý niệm sự link những nu tự do vào 2 mạch của ADN là đồng thời, khi mạch này tiếp nhân và góp phần dược bao nhiêu nu thì mạch kia cũng link được bay nhiêu nu
– Tốc độ tự sao : Số nu dược đảm nhiệm và liến kết trong 1 giây

1. Tính thời gian tự nhân đôi (tự sao)

Thời gian để 2 mạch của ADN tiếp đón và kiên kết nu tự do
– Khi biết thời hạn để đảm nhiệm và link trong 1 nu là dt, thời hạn tự sao dược tính là :

TGtự sao = dt×