Trong bài này chúng ta sẽ tìm hiểu về tài khoản 138 – Phải thu khác, được quy định tại điều 20 của thông tư 133. Nội dung cụ thể như sau:
Nguyên tắc kế toán
1. Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản nợ phải thu ngoài phạm vi đã phản ánh ở Tài khoản 131 – Phải thu của khách hàng, Tài khoản 136 – Phải thu nội bộ và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu này, gồm những nội dung chủ yếu sau:
- Giá trị tài sản thiếu đã được phát hiện nhưng chưa xác định được nguyên nhân, phải chờ xử lý;
- Các khoản phải thu về bồi thường vật chất do cá nhân, tập thể (trong và ngoài doanh nghiệp) gây ra như mất mát, hư hỏng vật tư, hàng hóa, tiền vốn,… đã được xử lý bắt bồi thường;
- Các khoản cho bên khác mượn bằng tài sản phi tiền tệ (nếu cho mượn bằng tiền thì phải kế toán là cho vay trên TK 1288);
- Các khoản chi đầu tư XDCB, chi phí sản xuất, kinh doanh nhưng không được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải thu hồi;
- Các khoản chi hộ phải thu hồi, như các khoản bên nhận ủy thác xuất, nhập khẩu chi hộ cho bên giao ủy thác xuất, nhập khẩu về phí ngân hàng, phí giám định hải quan, phí vận chuyển, bốc vác, các khoản thuế, …
- Tiền lãi cho vay, cổ tức, lợi nhuận phải thu từ các hoạt động đầu tư tài chính;
- Số tiền hoặc giá trị tài sản mà doanh nghiệp đem đi cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược tại các doanh nghiệp, tổ chức khác trong các quan hệ kinh tế theo quy định của pháp luật;
- Các khoản phải thu khác ngoài các khoản trên.
2. Nguyên tắc kế toán đối với các khoản cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược:
Bạn đang đọc: Hướng dẫn về tài khoản 138 – Phải thu khác theo thông tư 133 – Học Excel Online Miễn Phí
a ) Các khoản tiền, gia tài đem cầm đồ, thế chấp ngân hàng ký quỹ, ký cược phải được theo dõi ngặt nghèo và kịp thời tịch thu khi hết thời hạn cầm đồ, thế chấp ngân hàng, ký quỹ, ký cược. Trường hợp những khoản ký quỹ, ký cược doanh nghiệp được quyền nhận lại nhưng quá hạn tịch thu thì doanh nghiệp được trích lập dự trữ như so với những khoản nợ phải thu khó đòi .
b ) Doanh nghiệp phải theo dõi chi tiết cụ thể những khoản cầm đồ, thế chấp ngân hàng ký cược, ký quỹ theo từng loại, từng đối tượng người tiêu dùng, kỳ hạn, nguyên tệ. Khi lập Báo cáo kinh tế tài chính, những khoản có kỳ hạn còn lại dưới 12 tháng được phân loại là gia tài thời gian ngắn ; Những khoản có kỳ hạn còn lại từ 12 tháng trở lên được phân loại là gia tài dài hạn .
c ) Đối với gia tài đưa đi cầm đồ, thế chấp ngân hàng, ký quỹ, ký cược được phản ánh theo giá đã ghi sổ kế toán của doanh nghiệp. Khi xuất gia tài phi tiền tệ mang đi cầm đồ ghi theo giá nào thì khi thu về ghi theo giá đó. Các gia tài thế chấp ngân hàng bằng giấy ghi nhận quyền sở hữu ( như bất động sản ) thì không ghi giảm gia tài mà theo dõi chi tiết cụ thể trên sổ kế toán ( cụ thể gia tài đang thế chấp ngân hàng ) và thuyết minh trên Báo cáo kinh tế tài chính .Dù đã có ứng dụng, nhưng kiến thức và kỹ năng Excel vẫn cực kỳ quan trọng với kế toán, bạn đã vững Excel chưa ? Hãy để tôi giúp bạn, ĐK khoá học Excel :
d ) Trường hợp có những khoản ký cược, ký quỹ bằng tiền hoặc tương tự tiền được quyền nhận lại bằng ngoại tệ thì phải nhìn nhận lại theo tỷ giá giao dịch chuyển tiền trung bình cuối kỳ của ngân hàng nhà nước thương mại nơi doanh nghiệp tiếp tục có thanh toán giao dịch .
3. Về nguyên tắc trong mọi trường hợp phát hiện thiếu tài sản, phải truy tìm nguyên nhân và người phạm lỗi để có biện pháp xử lý cụ thể. Chỉ hạch toán vào Tài khoản 1381 trường hợp chưa xác định được nguyên nhân về thiếu, mất mát, hư hỏng tài sản của doanh nghiệp phải chờ xử lý. Trường hợp tài sản thiếu đã xác định được nguyên nhân và đã có biên bản xử lý ngay trong kỳ thì ghi vào các tài khoản liên quan, không hạch toán qua Tài khoản 1381.
Giá trị hàng tồn dư bị hao hụt, mất mát ( trừ hao hụt trong định mức trong quy trình thu mua được hạch toán vào giá trị hàng tồn dư ) sau khi trừ số thu bồi thường được hạch toán vào giá vốn hàng bán .
Giá trị gia tài thiếu chờ giải quyết và xử lý so với phần giá trị còn lại của TSCĐ thiếu qua kiểm kê sau khi trừ đi phần bồi thường của những tổ chức triển khai, cá thể có tương quan được hạch toán vào ngân sách khác của doanh nghiệp .
4. Khoản tổn thất về nợ phải thu khác khó đòi sau khi trừ số dự phòng đã trích lập được hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 138 – Phải thu khác
Bên Nợ
- Giá trị tài sản thiếu chờ giải quyết;
- Phải thu của cá nhân, tập thể (trong và ngoài doanh nghiệp) đối với tài sản thiếu đã xác định rõ nguyên nhân và có biên bản xử lý ngay;
- Phải thu về tiền lãi cho vay, lãi tiền gửi, cổ tức, lợi nhuận được chia từ các hoạt động đầu tư tài chính;
- Các khoản chi hộ bên thứ ba phải thu hồi, các khoản nợ phải thu khác;
- Giá trị tài sản mang đi cầm cố hoặc số tiền đã ký quỹ, ký cược;
- Đánh giá lại các khoản phải thu khác là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với tỷ giá ghi sổ kế toán).
Bên Có
- Kết chuyển giá trị tài sản thiếu vào các tài khoản liên quan theo quyết định ghi trong biên bản xử lý;
- Số tiền đã thu được về các khoản nợ phải thu khác;
- Giá trị tài sản cầm cố hoặc số tiền ký quỹ, ký cược đã nhận lại hoặc đã thanh toán;
- Khoản khấu trừ (phạt) vào tiền ký quỹ, ký cược tính vào chi phí khác;
- Đánh giá lại các khoản phải thu khác là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với tỷ giá ghi sổ kế toán).
Số dư bên Nợ
Các khoản nợ phải thu khác chưa thu được .
Tài khoản này có thể có số dư bên Có
Số dư bên Có phản ánh số đã thu nhiều hơn số phải thu ( trường hợp riêng biệt và trong chi tiết cụ thể của từng đối tượng người dùng đơn cử ) .
Tài khoản cấp 2
Có 3 tài khoản cấp 2 :
- Tài khoản 1381 – Tài sản thiếu chờ xử lý: Phản ánh giá trị tài sản thiếu chưa xác định rõ nguyên nhân, còn chờ quyết định xử lý.
- Tài khoản 1386 – Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược: Phản ánh số tiền hoặc giá trị tài sản mà doanh nghiệp đem đi cầm cố, ký quỹ, ký cược tại các doanh nghiệp, tổ chức khác trong các quan hệ kinh tế theo quy định của pháp luật.
- Tài khoản 1388 – Phải thu khác: Phản ánh các khoản phải thu của doanh nghiệp ngoài phạm vi các khoản phải thu phản ánh ở các TK 131, 133, 136, 1381, 1386 như: Phải thu các khoản cổ tức, lợi nhuận, tiền lãi; Phải thu các khoản phải bồi thường do làm mất tiền, tài sản;…
Cách hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu
1. Tài sản cố định hữu hình dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phát hiện thiếu, chưa xác định rõ nguyên nhân, chờ xử lý, kế toán ghi:
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1381 ) ( giá trị còn lại của TSCĐ )
Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ ( 2141 ) ( giá trị hao mòn )
Có TK 211 – Tài sản cố định và thắt chặt hữu hình ( 2111 ) ( nguyên giá ) .
2. TSCĐ hữu hình dùng cho hoạt động phúc lợi phát hiện thiếu, chưa xác định rõ nguyên nhân, chờ xử lý, ghi giảm TSCĐ:
Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ ( 2141 ) ( giá trị hao mòn )
Nợ TK 353 – Quỹ phúc lợi đã hình thành TSCĐ ( giá trị còn lại ) ( 3533 )
Có TK 211 – TSCĐ hữu hình ( 2111 ) ( nguyên giá ) .
* Đồng thời phản ánh phần giá trị còn lại của gia tài thiếu chờ giải quyết và xử lý, kế toán ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1381 )
Có TK 353 – Quỹ khen thưởng, phúc lợi ( 3532 )
3. Trường hợp tiền mặt tồn quỹ, vật tư, hàng hóa ,… phát hiện thiếu khi kiểm kê:
a ) Khi chưa xác lập rõ nguyên do, chờ giải quyết và xử lý, kế toán ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1381 )
Có những TK 111, 152, 153, 155 … hoặc
Có TK 156 – Hàng hóa
b ) Khi có biên bản giải quyết và xử lý của cấp có thẩm quyền so với gia tài thiếu, địa thế căn cứ vào quyết định hành động giải quyết và xử lý, ghi :
Nợ TK 111 – Tiền mặt ( cá thể, tổ chức triển khai nộp tiền bồi thường )
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( cá thể, tổ chức triển khai phải nộp tiền bồi thường ) ( 1388 )
NợTK 334 – Phải trả người lao động ( số bồi thường trừ vào lương )
Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán ( giá trị hao hụt mất mát của hàng tồn dư sau khi trừ số thu bồi thường theo quyết định hành động giải quyết và xử lý )
Nợ TK 811 – giá thành khác ( phần giá trị còn lại của TSCĐ thiếu qua kiểm kê phải tính vào tổn thất của doanh nghiệp )
Có TK 138 – Tài sản thiếu chờ giải quyết và xử lý. ( 1381 )
c ) Trường hợp gia tài phát hiện thiếu đã xác lập được ngay nguyên do và người chịu nghĩa vụ và trách nhiệm thì địa thế căn cứ nguyên do hoặc người chịu nghĩa vụ và trách nhiệm bồi thường, kế toán ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1388 – Phải thu khác ) ( số phải bồi thường )
Nợ TK 334 – Phải trả người lao động ( số bồi thường trừ vào lương )
Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán ( giá trị hao hụt, mất mát của hàng tồn dư sau khi trừ số thu bồi thường theo quyết định hành động giải quyết và xử lý )
Có những TK 152, 153, 155, 156
Có những TK 112, 111 .
4. Các khoản cho mượn tài sản tạm thời, kế toán ghi:
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1388 )
Có những TK 152, 153, 155, 156, …
5. Các khoản chi hộ bên thứ ba phải thu hồi, các khoản phải thu khác, kế toán ghi
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1388 )
Có những TK tương quan .
6. Kế toán giao dịch ủy thác xuất – nhập khẩu tại bên nhận ủy thác:
a ) Khi chi hộ cho bên giao uỷ thác, ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1388 ) ( nếu bên giao ủy thác chưa ứng tiền )
Nợ TK 338 – Phải trả phải nộp khác ( trừ vào tiền nhận của bên giao ủy thác ) ( 3388 )
Có những TK 111, 112, …
b ) Khi được bên uỷ thác xuất khẩu giao dịch thanh toán bù trừ với những khoản đã chi hộ, ghi :
Nợ TK 338 – Phải trả phải nộp khác ( 3388 )
Có TK 138 – Phải thu khác (1388).
c ) Kế toán cụ thể những thanh toán giao dịch thanh toán giao dịch xuất – nhập khẩu ủy thác được triển khai theo hướng dẫn của tài khoản 338 – Phải trả, phải nộp khác ; Kế toán những khoản thuế GTGT hàng nhập khẩu, thuế TTĐB, thuế xuất nhập khẩu tại bên giao và nhận ủy thác thực thi theo hướng dẫn của TK 333 Thuế và những khoản phải nộp Nhà nước .
7. Định kỳ khi xác định tiền lãi cho vay, lãi tiền gửi, cổ tức, lợi nhuận được chia phải thu, kế toán ghi:
Nợ những TK 111, 112, …. ( số đã thu được tiền )
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1388 )
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động giải trí kinh tế tài chính .
8. Khi thu được tiền của các khoản nợ phải thu khác, kế toán ghi:
Nợ TK 111 – Tiền mặt
Nợ TK 112 – Tiền gửi Ngân hàng
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1388 ) .
9. Khi có quyết định xử lý nợ phải thu khác không có khả năng thu hồi:
Nợ TK 111 – Tiền mặt ( số bồi thường của cá thể, tập thể có tương quan )
Nợ TK 334 – Phải trả người lao động ( số bồi thường trừ vào lương )
Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất gia tài ( 2293 ) ( nếu được bù đắp bằng khoản dự trữ phải thu khó đòi )
Nợ TK 642 – Chi tiêu quản trị kinh doanh thương mại ( số hạch toán vào ngân sách )
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1388 – Phải thu khác ) .
10. Khi các doanh nghiệp hoàn thành thủ tục bán các khoản phải thu khác (đang được phản ánh trên Báo cáo tình hình tài chính) cho công ty mua bán nợ, kế toán ghi:
Nợ những TK 111, 112, …. ( số tiền thu được từ việc bán khoản nợ phải thu )
Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất gia tài ( 2293 ) ( số chênh lệch được bù đắp bằng khoản dự trữ phải thu khó đòi )
Nợ TK 642 – Chi tiêu quản trị doanh nghiệp ( số chênh lệch giữa giá gốc khoản nợ phải thu khó đòi với số tiền thu được từ bán khoản nợ và số đã được bù đắp bằng khoản dự trữ nợ phải thu khó đòi )
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1388 ) .
11. Kế toán cầm cố, thế chấp, ký cược, ký quỹ, ghi:
a ) Dùng tiền mặt, hoặc tiền gửi ngân hàng nhà nước để ký cược, ký quỹ, ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1386 )
Có những TK 111, 112 .
b ) Khi mang hàng tồn dư hoặc gia tài khác đi cầm đồ, thế chấp ngân hàng, ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1386 ) ( cụ thể theo từng khoản )
Có những TK 152, 155, 156, …
c ) Trường hợp dùng gia tài cố định và thắt chặt để cầm đồ, ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác ( 1386 ) ( giá trị còn lại )
Nợ TK 214 – Hao mòn gia tài cố định và thắt chặt ( giá trị hao mòn lũy kế )
Có TK 211 – Tải sản cố định và thắt chặt ( nguyên giá ) .
d ) Khi nhận lại gia tài cầm đồ hoặc tiền ký quỹ, ký cược :
Nhận lại số tiền ký quỹ, ký cược, ghi :
Nợ những TK 111, 112
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1386 )
Khi nhận lại hàng tồn dư hoặc gia tài khác mang đi cầm đồ, thế chấp ngân hàng, ghi :
Nợ những TK 152,155, 156, …
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1386 ) ( chi tiết cụ thể từng khoản ) .
Nhận lại gia tài cố định và thắt chặt cầm đồ, thế chấp ngân hàng, ghi :
Nợ những TK 211 – TSCĐ ( nguyên giá khi đưa đi cầm đồ )
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1386 ) ( giá trị còn lại )
Có TK 214 – Hao mòn gia tài cố định và thắt chặt ( giá trị hao mòn lũy kế ) .
e ) Trường hợp doanh nghiệp không thực thi đúng những cam kết, bị phạt vi phạm hợp đồng trừ vào tiền ký quỹ, ký cược, ghi :
Nợ TK 811 – Chi tiêu khác ( số tiền bị trừ )
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1386 )
f ) Trường hợp sử dụng khoản ký cược, ký quỹ giao dịch thanh toán cho người bán, ghi :
Nợ TK 331 – Phải trả người bán
Có TK 138 – Phải thu khác ( 1386 )
12. Khi lập Báo cáo tài chính, số dư nợ phải thu khác là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được đánh giá theo tỷ giá chuyển khoản trung bình cuối kỳ của ngân hàng thương mại nơi DN thường xuyên có giao dịch:
Nếu tỷ giá ngoại tệ tăng so với tỷ giá ghi sổ kế toán, ghi :
Nợ TK 138 – Phải thu khác
Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái ( 4131 ) .
Nếu tỷ giá ngoại tệ giảm so với tỷ giá ghi sổ kế toán, ghi :
Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái ( 4131 )
Có TK 138 – Phải thu khác
—
Chúc những bạn học tốt cùng Học Excel Online !
Source: https://taimienphi.club
Category: Chưa phân loại